Jak powstają kolory złota? 

Do wyrobu biżuterii stosuj się już nie tylko klasyczny kolor złota, czyli żółty. Złotnicy coraz częściej stawiają na nowoczesne rozwiązania, na przykład czerwone złoto czy różowe, które cieszy się coraz większą popularnością. Dodanie do stopu różnych dodatków pozwala na uzyskanie takiej barwy, jakiej oczekuje klient – sprawdź, jak wygląda proces produkcji poszczególnych kolorów. 

Jak powstaje klasyczne żółte złoto?

Tworzenie klasycznego żółtego złota to proces precyzyjnego łączenia czystego złota z wyselekcjonowanymi domieszkami metali. Ma on na celu uzyskanie idealnych właściwości użytkowych i estetycznych. Czyste złoto, o próbie 999, jest zbyt miękkie, aby tworzyć z niego trwałą biżuterię, dlatego, aby uzyskać odpowiednią twardość i wytrzymałość, dodaje się do niego miedź i srebro. 

Proces rozpoczyna się od precyzyjnego ważenia złota oraz metali dodatkowych. Złoto o próbie 585, najczęściej stosowane w biżuterii, zawiera 58,5% czystego złota, a reszta to dodatki. Miedź wpływa na nadanie stopowi ciepłej, złotej barwy, natomiast srebro rozjaśnia złoto i poprawia jego plastyczność. Dokładne proporcje tych metali determinują ostateczny odcień i właściwości mechaniczne stopu.

Kolejnym krokiem jest proces topienia. Złoto i domieszki metali umieszcza się w tyglach odpornych na wysokie temperatury i podgrzewa do momentu, aż osiągną one płynną formę – zwykle w temperaturze powyżej 1064°C, która jest punktem topnienia złota. Roztopione składniki są dokładnie mieszane, aby uzyskać jednolity stop o pożądanej strukturze i właściwościach.

Po stopieniu metal jest odlewany w formy, gdzie schładza się do momentu stwardnienia. Następnie przechodzi proces walcowania i kształtowania, gdzie stop poddaje się dalszej obróbce mechanicznej – mówimy tu o cięciu, walcowaniu i prasowaniu. Żółty odcień złota jest niezwykle popularny. To właśnie z niego powstają pierścionki zaręczynowe czy inne rodzaje złotej biżuterii. 

Różowe złoto – jak powstaje?

Na rynku dostępne są różne odcienie złota, dzięki czemu o wiele łatwiej jest dopasować wyjątkową biżuterię do okazji czy stylizacji. Dużym zainteresowaniem cieszy się złoto różowe, które produkuje się w próbie 585 – co oznacza, że w skład stopu wchodzi 58,5% czystego złota. Resztę, czyli 41,5%, stanowi głównie miedź oraz niewielka ilość srebra. Proporcje tych domieszek są niezwykle ważne. Zazwyczaj w takim stopie miedź stanowi około 20-25% – to wystarczy, aby nadać złotu wyraźnie różowy odcień, ale nadal zachować odpowiednią twardość i wytrzymałość, co czyni je odpowiednim materiałem na biżuterię użytkową.

Proces tworzenia różowego złota przebiega podobnie jak w przypadku innych stopów złota. Zaczyna się od dokładnego odważenia złota i domieszek. Następnie te składniki są podgrzewane w specjalnych tyglach do temperatury przekraczającej 1064°C, co umożliwia ich roztopienie i wymieszanie w jednolitą masę. Miedź w większych ilościach intensyfikuje różowy odcień, a dodatek srebra ma za zadanie nieco rozjaśnić i zbalansować kolor, jednocześnie poprawiając plastyczność stopu.

Po stopieniu i schłodzeniu, różowe złoto przechodzi przez procesy walcowania, kształtowania i obróbki mechanicznej. Ostateczny stop jest nie tylko ceniony za swój oryginalny wygląd, ale także za dobrą wytrzymałość, dzięki dużej zawartości miedzi, która znacząco wzmacnia strukturę metalu. 

Białe złoto – czego jest mieszanką? 

Jak możesz się już domyślać – białe złoto powstaje poprzez stopienie czystego złota z domieszkami metali o jasnym odcieniu. To właśnie dodatki nadają stopowi charakterystyczny, chłodny kolor i zapewniają mu większą twardość niż tradycyjne żółte złoto. W przeciwieństwie do różowego czy żółtego złota, białe złoto nie ma naturalnie srebrzystego odcienia, więc konieczne jest dodanie metali wybielających. 

W tradycyjnych kompozycjach białego złota nikiel jest głównym metalem wybielającym. Jego obecność w stopie nie tylko wpływa na barwę, ale także zwiększa twardość i odporność na zarysowania, co czyni białe złoto bardziej wytrzymałym. Alternatywnie stosuje się pallad, który również nadaje złotu jasny kolor, ale jest bardziej miękki, co sprawia, że stopy białego złota z palladem są bardziej plastyczne i łatwiejsze w obróbce.

Warto wiedzieć, że biżuteria z białego złota często poddawana jest dodatkowej warstwie rodowania. Jest to proces galwanizacji, w którym cienka warstwa rodu, metalu o silnym srebrzystym połysku, pokrywa powierzchnię złota. Rodowanie nie tylko nadaje białemu złotu jeszcze bardziej intensywnie biały kolor, ale także zwiększa jego odporność na ścieranie i korozję.

Czarne złoto a jego produkcja 

Czarne złoto to unikalny i nowoczesny stop, który powstaje dzięki specjalnym technikom, łączącym złoto z ciemnymi metalami lub poprzez zastosowanie zaawansowanych procesów chemicznych i technologicznych. Czyste złoto nie ma naturalnie czarnego koloru, dlatego, aby uzyskać ten nietypowy odcień, konieczne jest zastosowanie innowacyjnych metod, które pozwalają na nadanie złotu ciemnego, głębokiego koloru.

Jednym z popularnych sposobów tworzenia czarnego złota jest dodanie do stopu metali – może to być kobalt, węgiel, czy ruten. Te metale nadają złotu ciemną, niemal czarną barwę. W przypadku dodania rutenu, czarne złoto zachowuje wysoką wytrzymałość i jest odporne na zarysowania. 

Inną techniką jest proces patynowania lub oksydowania, w którym na powierzchni tradycyjnego złota (zwykle próby 750 lub 585) tworzy się warstwa oksydów metalu, która nadaje złotu ciemny kolor. Ta metoda nie zmienia struktury całego stopu, ale powierzchnia uzyskuje elegancki, czarny połysk. Oksydowane czarne złoto ma wyjątkowy wygląd, ale wymaga regularnej pielęgnacji, aby warstwa oksydów nie zmatowiała i nie ścierała się z upływem czasu.

Najbardziej zaawansowaną metodą uzyskiwania czarnego złota jest technika osadzania warstw węglika tytanu (PVD - Physical Vapor Deposition) na powierzchni złota. W tym procesie metal pokrywa się cienką, niezwykle twardą warstwą, która nadaje mu głęboki czarny odcień. Ta technika jest często stosowana w produkcji luksusowych zegarków i biżuterii, ponieważ zapewnia trwałość koloru i wytrzymałość na codzienne użytkowanie.

Jak powstają kolory złota, które są niestandardowe? 

Na rynku dostępne są również kolory stopu złota, które mało komu przyszłyby do głowy. Używa się ich do wyrobu wyjątkowej biżuterii. Oto kilka z nich: 

• Niebieskie złoto – powstaje poprzez połączenie czystego złota z metalami – najczęściej sięga się po ind lub żelazo. Złoto stopione z indium (około 46% indium i 54% złota) tworzy niebieskawy odcień stopu. 

• Czerwone złoto – zawdzięcza swoją intensywnie czerwoną barwę wysokiej zawartości miedzi. Proces tworzenia czerwonego złota jest podobny do produkcji różowego złota, jednak w tym przypadku udział miedzi w stopie jest większy, co wzmacnia czerwony odcień. Na przykład w próbie 585 czerwonego złota znajdziesz 58,5% czystego złota i aż 41,5% miedzi. 

• Zielone złoto – wynik połączenia czystego złota ze srebrem, a czasami także z kadmem, chociaż z powodów zdrowotnych kadm jest coraz rzadziej stosowany. Zazwyczaj zielone złoto jest produkowane w próbie 750, co oznacza, że zawiera 75% złota i 25% srebra.